سرفه خشک، آن هم از نوعی که امان آدم را می‌برد، میتواند بسیار آزاردهنده باشد. سرفه در واقع واکنش طبیعی بدن برای پاکسازی راه‌های هوایی از مواد محرک است، اما گاهی اوقات این سرفه‌ها خشک و بدون خلط هستند و میتوانند نشانه‌ای از بیماری‌های مختلفی مانند سرماخوردگی، آلرژی، آسم و یا حتی رفلاکس معده باشند.
این سرفه‌های خشک علاوه بر اینکه آرامش شما را سلب میکنند، میتوانند باعث اختلال در خواب، درد قفسه سینه و حتی گرفتگی صدا شوند. به همین دلیل، پیدا کردن راهی برای تسکین و درمان سرفه خشک اهمیت زیادی دارد.
خوشبختانه، روش‌های مختلفی برای درمان سرفه خشک وجود دارد، از درمان‌های خانگی گرفته تا استفاده از داروها. در این مقاله، به بررسی روش‌های مختلف درمان سرفه خشک می‌پردازیم و نکات مهم در انتخاب و مصرف آنها را بیان می‌کنیم.
همچنین استفاده از برخی داروهای گیاهی مثل شربت سیموسپان، شربت سیموکلد، شربت سیموچیلدرن کلد و شربت سیموویرال برای درمان سرفه خشک بسیار مفید هستند.
| بخش مقاله | محتوا و نکات کلیدی |
|---|---|
| ۱. تعریف و علل سرفه خشک | سرفه‌هایی بدون خلط؛ ناشی از VIRUS، آلرژی/تحریک یا بیماری مزمن (مثل آسم، GERD). |
| ۲. تشخیص | شرح حال، معاینه گوش، حلق، ریه/گوش و در صورت نیاز رادیولوژی یا آزمایش خلط. |
| ۳. درمان خانگی | استفاده از بخور گرم، دستگاه مرطوب‌کننده، عسل طبیعی، غرغره‌ی نمک، کاهش تحریک و نوشیدن مایعات گرم. |
| ۴. داروهای بدون نسخه درمان سرفه خشک | اکسپکتورانت (گایافنزین) برای شل‌کننده خلط و سرکوب‌کننده (دکسترومتورفان) برای کاهش رفلکس سرفه. |
| ۵. تغذیه و هیدراتاسیون درمان سرفه خشک | نوشیدنیهای گرم (دمنوش زنجبیل/نعناع)، پرهیز از تحریک‌گرها (الکل، کافئین، دود سیگار). |
| ۶. زمان مراجعه به پزشک برای درمان سرفه خشک | سرفه بیش از ۳ هفته، خون‌دماغ یا خلط خونی، تب بالا، تنگی نفس یا درد قفسه سینه. |
| ۷. پیشگیری | شستن دست‌ها، پرهیز از بستگی پوستی، استفاده از ماسک در مکان‌های آلوده، واکسیناسیون برای آنفلوآنزا و کرونا. |
چه چیزی باعث سرفه خشک می شود؟
سرماخوردگی و آنفولانزا زمانی که بیمار هستید باعث ایجاد سرفه‌های مرطوب و مولد میشوند. همچنین ممکن است سرفه‌های خشک در طول بهبودی باقی بماند. همچنین مدتی طول می‌کشد تا التهاب ناشی از عفونت‌های تنفسی برطرف شود. در طی این مدت، ریه‌ها و راه‌های هوایی نسبت به محرک‌های استنشاقی حساسیت بیشتری داشته باشند. این حساسیت میتواند گلوی شما را بیشتر قلقلک دهد و باعث سرفه شود. اکثر افرادی که به COVID-19 مبتلا میشوند سرفه‌های خشک دارند و این مورد شامل کسانی که آنفولانزا و سرماخوردگی دارند نمی‌شود، چون این افراد سرفه مرطوب دارند. با این حال، سرفه‌های مرطوب نیز میتواند با عفونت‌های COVID-19 اتفاق بیفتد. پزشک در این موارد ممکن است آزمایش COVID-19 را برای شناسایی علت سرفه توصیه کند.
برای درک کامل تفاوت آنفولانزا و سرماخوردگی کافیست کلیک کنید.
درک تفاوت بین سرفه خشک و مرطوب
در این بخش توسط جدول زیر تفاوت‌های میان سرفه خشک و مرطوب را بیان می‌کنیم:
| سرفه خشک | سرفه مرطوب |
| سرفه خشک باعث ایجاد مخاط نمی‌شود (از این رو به آن سرفه غیرمولد می‌گویند) | سرفه مرطوب تقریباً همیشه مخاط را از دستگاه تنفسی بیرون می‌آورد (از این رو سرفه مولد نامیده میشود). |
| سرفه خشک معمولاً یک رفلکس تهوع است که اغلب در صورت وجود التهاب یا تحریک در دستگاه تنفسی ایجاد میشود. با این حال، عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی نیز باعث سرفه‌های خشک میشوند. | سرفه‌های مرطوب معمولاً در اثر سرماخوردگی یا آنفولانزا ایجاد میشوند. |
| سایر علل سرفه خشک میتواند رفلاکس اسید باشد. همانطور که در بالا ذکر شد، آلاینده‌ها و محرک‌های هوا مانند دود و گرد و غبار نیز میتوانند باعث سرفه‌های خشک شوند. همچنین میتواند به دلیل گلودرد، التهاب لوزه، کروپ، سینوزیت، آلرژی و GERD ایجاد شود. علاوه بر این، مطالعات کنونی نشان داده‌اند که سرفه خشک یکی از علائم رایج COVID-19 است. | سایر شرایطی که میتوانند باعث سرفه مرطوب شوند عبارتند از: ذات الریه، COPD (بیماری مزمن انسدادی ریه)، آسم و برونشیت حاد. |
| بستگی به شرایط زمینه‌ای دارد. (به عنوان مثال، سرفه خشک میتواند یکی از علائم COVID-19 باشد. – و این بیماری دارای علائم دیگری مانند از دست دادن بویایی یا چشایی است) | سرفه مرطوب اغلب با علائمی مانند آبریزش بینی / انسداد بینی / یا خستگی همراه است. |
| سرفه‌های خشک معمولاً چند هفته پس از بهبودی از آنفولانزا یا سرماخوردگی ادامه مییابد. اگر سرفه خشک ناشی از یک عامل تحریک کننده یا التهاب در ریه‌ها باشد، تا زمانی که مجرای تنفسی پاک شود، ادامه خواهد داشت. | سرفه‌های مرطوب میتوانند حاد یا مزمن باشند. سرفه‌های مرطوب حاد میتوانند بین 2 تا 3 هفته ادامه داشته باشند. سرفه‌های مرطوب مزمن بیشتر از 8 هفته (در کودکان 4 هفته یا بیشتر) طول می‌کشد. |
درمان های خانگی برای تسکین سرفه خشک
سرفه خشک ممکن است ناشی از آنفولانزا، سرماخوردگی، آسم، قرار گرفتن در معرض دود سیگار و غیره باشد. درمان سرفه خشک خانگی مانند عسل، نعناع یا تصفیه‌کننده‌های هوا ممکن است کمک کنند، اما بهتر است در مورد سرفه‌های مداوم با پزشک مشورت کنید. در ادامه این بخش راهکارهای خانگی برای درمان سرفه‌های خشک را بیان می‌کنیم:
عسل برای درمان سرفه خشک
برای بزرگسالان و کودکان یک سال به بالا، عسل را میتوان برای درمان سرفه‌های خشک روزانه و شبانه استفاده کرد. عسل دارای خواص ضد باکتریایی است و همچنین میتواند به پوشاندن گلو کمک کند و سوزش را کاهش دهد. عسل نسبت به دکسترومتورفان، یک ماده سرکوب کننده سرفه، برای کاهش حملات آزاردهنده سرفه‌های شبانه در کودکان خوب عمل میکند. می‌توانید روزانه چند بار عسل را با قاشق چایخوری مصرف کنید یا آن را به چای یا آب گرم اضافه کنید. برای جلوگیری از بوتولیسم نوزاد، یک عارضه نادر که میتواند در نوزادان رخ دهد، هرگز به کودک زیر یک سال عسل ندهید.
Honey for Acute Cough in Children
«عسل در مقایسه با دکسترومتورفان یا عدم درمان، تسکین علائم سرفه شبانه و مشکلات خواب در کودکان را بهتر فراهم کرد.»
زردچوبه ترکیبی ضد ویروسی و ضد باکتریایی
زردچوبه حاوی کورکومین است، ترکیبی که ممکن است خواص ضد التهابی، ضد ویروسی و ضد باکتریایی داشته باشد. همچنین ممکن است برای چندین بیماری از جمله درمان سرفه خشک مفید باشد. کورکومین زمانی که همراه با فلفل سیاه مصرف شود بهتر جذب جریان خون میشود. می‌توانید 1 قاشق چای خوری زردچوبه و 8/1 قاشق چای خوری فلفل سیاه را به یک نوشیدنی مانند آب پرتقال سرد اضافه کنید تا بنوشید. همچنین می‌توانید آن را به صورت یک چای گرم درست کنید. زردچوبه برای قرن‌ها برای درمان بیماری‌های تنفسی فوقانی، برونشیت و آسم در طب آیورودا مورد استفاده قرار گرفته است. شما می‌توانید زردچوبه را به شکل ادویه و همچنین به صورت کپسول دریافت کنید.
زنجبیل برای تقویت سیستم ایمنی بدن
زنجبیل دارای خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی است. همچنین منبع معتبری برای تقویت سیستم ایمنی بدن و تسکین درد و ناراحتی نشان داده شده است. همچنین می‌توانید چای زنجبیل را از ریشه زنجبیل با خیساندن ریشه پوست کنده یا بریده شده در آب گرم تهیه کنید. افزودن عسل ممکن است آن را حتی برای درمان سرفه خشک مفیدتر کند. همچنین می‌توانید زنجبیل را به شکل کپسول مصرف کنید یا ریشه زنجبیل را بجوید تا سرفه خشک را کاهش دهید.
ریشه گل ختمی برای تسکین سرفه خشک
ریشه گل ختمی نوعی گیاه دارویی است. در شربت سرفه و در قرص‌های پاستیل برای تسکین سرفه خشک استفاده میشود. یک مطالعه مبتنی بر نظرسنجی نشان داد که این یک درمان موثر برای تسکین گلو و کاهش تحریک ناشی از سرفه خشک است. ریشه گل ختمی ممکن است خواص ضد باکتریایی نیز داشته باشد.
نعناع فلفلی برای تسکین درد و کاهش میل به سرفه
نعناع حاوی منتول است که به بی‌حس شدن انتهای عصبی گلو که در اثر سرفه تحریک میشود، کمک میکند و باعث تسکین درد و کاهش میل به سرفه میشود. نعناع فلفلی همچنین به کاهش احتقان نیز کمک میکند، بعلاوه مشخص شده است که خواص ضد باکتریایی و ضد ویروسی دارد. راه‌های مختلفی برای مصرف نعناع وجود دارد. اینها شامل نوشیدن چای نعناع یا مکیدن قرص‌های نعناع فلفلی است. سعی کنید چای نعناع را درست قبل از خواب بنوشید تا سرفه‌های شبانه را کاهش دهید. همچنین می‌توانید از اسانس نعناع به عنوان یک درمان رایحه درمانی استفاده کنید.
چای ماسالا برای درمان گلو درد و سرفه خشک
طعم چای ماسالا اخیرا بسیار محبوب شده است. در هند از این چای برای درمان بیماریهایی مانند گلودرد و سرفه خشک استفاده میشود. چای ماسالا حاوی چندین ماده آنتی‌اکسیدانی از جمله میخک و هل است. میخک همچنین به عنوان خلط آور موثر میباشد. چای ماسالا همچنین حاوی دارچین است که دارای خواص ضد التهابی است.
کپسایسین برای کاهش سرفه مزمن
کپسایسین، ترکیبی که در فلفل چیلی یافت میشود، برای کاهش سرفه مزمن نشان داده شده است. در حالی که کپسایسین را میتوان به صورت کپسول مصرف کرد، می‌توانید از سس تند فلفل قرمز و آب گرم نیز چای درست کنید. کاین نوعی فلفل چیلی است. قطره‌های سس تند کاین را به آب اضافه کنید، تا مزه‌دار شود، بنابراین از آستانه تحمل حرارت تجاوز نکنید. همچنین می‌توانید فلفل چیلی را به طور کامل بخرید و آن را در آب گرم خیس کنید. درمان‌های مبتنی بر کپسایسین برای کودکان توصیه نمی‌شود.
رایحه درمانی با اکالیپتوس برای درمان سرفه خشک
آروماتراپی عمل استفاده از روغن‌های ضروری برای تسکین و التیام است. اسانس اکالیپتوس ممکن است با عمل به عنوان یک ضد احتقان به کاهش سرفه خشک کمک کند. سعی کنید اکالیپتوس را به دیفیوزر، اسپریتزر یا استنشاقی اضافه کنید. همچنین می‌توانید چند قطره به آب داغ در یک کاسه اضافه کنید و بخار آن را استنشاق کنید. اگر سرفه‌های شبانه شما را بیدار نگه داشته است، معطر کردن اتاق با اکالیپتوس میتواند به شما کمک کند که خواب بهتری داشته باشید.
استفاده از دستگاه بخور برای درمان سرفه خشک
هوای خشک میتواند سرفه خشک را تشدید کند. مرطوب‌کننده‌ها رطوبت را به هوا وارد میکنند که میتواند باعث تسکین آن شود. مرطوب‌کننده‌ها به باز شدن سینوس‌ها کمک میکنند و آنها را برای چکه‌های آزاردهنده پشت بینی مفید می‌سازند. اگر خانه‌تان هوای خشک دارد، یک مرطوب‌کننده را در اتاق خواب خود راه‌اندازی کنید تا به کاهش سرفه‌های خشک در هنگام خواب کمک کند.
Herbal Medicines for the Treatment of Acute Respiratory Tract Infections
«داروهای گیاهی مانند زنجبیل، زردچوبه و نعناع فلفلی خواص ضد التهابی و گشادکننده برونش نشان داده‌اند که از کاربرد سنتی آنها در مدیریت سرفه خشک و تحریک‌کننده پشتیبانی میکند.»
از دستگاه تصفیه هوا استفاده کنید
تصفیه‌کننده‌های هوا میتوانند به خلاص شدن خانه شما از شر عوامل تحریک‌کننده هوا، مانند گرد و غبار و دود کمک کنند. آنها همچنین مواد آلرژی زا مانند شوره حیوانات خانگی و گرده را کاهش می‌دهند. خواه سرفه شما ناشی از سموم محیطی باشد یا یک بیماری زمینه‌ای، تنفس در هوای تمیز میتواند به کاهش تحریک گلو و درمان سرفه خشک کمک کند.
غرغره آب نمک برای کاهش ناراحتی گلو
غرغره کردن با آب نمک گرم به کاهش ناراحتی و تحریک ناشی از سرفه خشک کمک میکند. آب نمک همچنین به از بین بردن باکتری‌های دهان و گلو کمک میکند. برای این کار، 1 قاشق چایخوری نمک خوراکی را در یک لیوان بزرگ آب گرم حل کنید. سپس روزی چند بار غرغره کنید این فرآیند برای درمان سرفه خشک بسیار کمک کننده است. این راهکار برای کودکان خردسالی که ممکن است آب نمک را ببلعند، توصیه نمی‌شود. اگر در طول شب با گلوی تحریک‌شده از سرفه بیدار می‌شوید، بلافاصله پس از مسواک زدن دندان‌هایتان، آب نمک غرغره کنید تا به بی‌حس شدن و تسکین انتهای عصبی گلو کمک کند.
شربت ضد سرفه
داروهای ضد سرفه با کاهش رفلکس سرفه عمل میکنند. این امر میل به سرفه را کاهش می‌دهد و آنها را به ویژه برای سرفه‌های خشک مفید می کند. برخی از داروهای ضد سرفه حاوی کدئین هستند و فقط با نسخه در دسترس هستند. اما شربت های سرفه بدون نسخه، بدون عوارض و کاملا گیاهی عبارتند از: شربت سیموسپان، شربت هانی کافی، شربت سیموچیلدرن کلد و شربت سیموکلد که همه این محصولات ساخت شرکت سیمرغ داروی عطار میباشد.
سخن آخر
سرفه خشک اغلب به‌خودی‌خود و با درمان‌های ساده خانگی مانند مرطوب‌سازی محیط، استفاده از عسل و نوشیدنیهای گرم برطرف میشود، اما در صورت پایداری، بروز علائم هشدار یا کمبود خلط، باید برای درمان سرفه خشک به پزشک مراجعه کرده و شرایط جدی‌تر بررسی شود. با مراقبت دقیق از علائم و استفاده عاقلانه از داروهای بدون نسخه، میتوان این مشکل شایع را به‌صورت مؤثر و بدون عوارض جدی مدیریت کرد.
ما در این مقاله به معرفی صفر تا صد درمان سرفه خشک و معرفی انواع شربت های مفید برای سرفه پرداخته ایم. از اینکه تا انتها با ما همراه بودید، سپاسگزاریم.
